Gry na Pegasusa: kartridże z lat 90. i to, jak w nie zagrać dzisiaj
Biblioteka Pegasusa to gry z Famicoma i NES-a, kopiowane, przerabiane, a po 1994 roku częściowo licencjonowane. Wyjaśniamy, co naprawdę było na kasetach, jak rozpoznać kartridż, który zadziała, i jakie są dziś legalne drogi do tych samych tytułów.
Gry na Pegasusa to w praktyce gry na japońskiego Famicoma, bo Pegasus był jego klonem. Kartridże z 60-pinowym złączem Famicoma pasują do Pegasusa, a zachodnie kasety NES wymagają przejściówki. Nazwa „gra pegasus” oznacza więc nie osobny system, tylko ośmiobitową bibliotekę Nintendo i firm trzecich, w Polsce dostępną głównie jako kopie.
Ten tekst dotyczy gier i kartridży. Sprzęt opisują osobne strony: współczesne konsole z HDMI — tekst o konsoli Pegasus z HDMI, a oryginalny model z połowy lat 90. i jego pady — tekst o Pegasusie IQ-502 i padach.
Co było na kartridżach do Pegasusa
Według historii Pegasusa w polskiej Wikipedii biblioteka opierała się na grach wydanych w innych regionach świata. Do maja 1994 roku dystrybutor dostarczał kartridże od producenta konsoli, a w szczytowym okresie oferował 400 kaset.
Składanki, czyli „168 in 1”
Pierwszy Pegasus trafiał do sklepów z kartridżem „168 in 1”. W rzeczywistości było na nim 34 różne gry, a resztę menu wypełniały powtórzenia. Wśród nich były tytuły, które do dziś kojarzą się z Pegasusem:
- Super Mario Bros.
- Contra
- Donkey Kong
- Bomberman
- Arkanoid
- Popeye i Pac-Man
Liczba na etykiecie multicartu była zawsze deklaracją sprzedawcy. Ta sama gra potrafiła występować pod kilkoma numerami, z innym poziomem startowym albo zmienioną nazwą.
Hacki, gry bez licencji i rzadkie tłumaczenia
Obok składanek na rynku były przeróbki i gry nielicencjonowane. Źródło wymienia hack Super Bros 8 i nieoficjalną wersję Street Fighter II. Trafiały się też tytuły wydane tylko w jednym regionie, jak japoński Sigma – Time Zone czy amerykański Mad Max.
| Rodzaj kartridża | Co to znaczy dla gracza |
|---|---|
| pojedyncza gra | zwykle kopia jednego tytułu z Famicoma lub NES-a |
| multicart (składanka) | kilka lub kilkadziesiąt gier, liczba na etykiecie zawyżona |
| hack | znana gra ze zmienioną grafiką, tytułem albo poziomami |
| gra bez licencji | tytuł napisany lub przerobiony poza Nintendo |
| polskie tłumaczenie | rzadkie wydania kopiarni Polgra, np. Prince of Persia |
Brakowało za to gier, które wymagały zapisu stanu na kartridżu. Według źródła The Legend of Zelda, Metroid i seria Final Fantasy nie były kopiowane z powodu ograniczeń technicznych.
Licencjonowane gry po 1994 roku
W maju 1994 roku, po nowelizacji prawa autorskiego, Bobmark nabył prawa do gier Codemasters, Sachen i Western Technologies i wycofał kopie bez licencji. Oferta skurczyła się z 400 do 40 tytułów; później licencjonowanych gier znów przybywało i w szczytowym okresie było ich ponad 40.
Źródło podaje przykłady z tej grupy: od Codemasters The Ultimate Stuntman, The Fantastic Adventures of Dizzy i Big Nose the Caveman, od Sachen Little Red Hood i Colorful Dragon. Nie były to gry licencjonowane przez Nintendo, ale nie zawierały skopiowanych fragmentów cudzych tytułów, a Bobmark miał zgodę właściciela praw na ich dystrybucję.
Licencjonowane tytuły sprzedawano w dużych pudełkach, część z polską instrukcją. Popularne były składanki Codemasters: Złota Piątka i wydana rok później Złota Czwórka. Wcześniejsze kartridże sprzedawano w szarym, ochronnym kartoniku wielkości kasety.
- ✅ Pudełko i instrukcja podnoszą wartość kolekcjonerską bardziej niż sama kaseta.
- ✅ Licencjonowane wydania z lat 1994–1995 poznać po dużym pudełku, część ma polską instrukcję.
- ⚠️ Szary kartonik to sposób pakowania z pierwszych lat, a nie znak licencji.
Kartridże 60 i 72 piny: co zadziała w Pegasusie
Famicom używa złącza 60-pinowego, a zachodni NES 72-pinowego (opis NES-a). Pegasus jest klonem Famicoma, więc przyjmuje kasety 60-pinowe. Do kaset NES w latach 90. sprzedawano przejściówkę 72–60 pin.
Kilka rzeczy do sprawdzenia przed zakupem kartridża:
- 🔌 Złącze. Kaseta do Pegasusa ma złącze Famicoma, inne niż kaseta NES. Porównaj je ze slotem konsoli przed zakupem.
- ✅ Styki. Zielony nalot albo ciemne plamy oznaczają utlenienie. Czyści się je delikatnie, bez papieru ściernego.
- ⚠️ Nie dmuchaj w kartridż. Według tego samego źródła wilgoć przyspiesza korozję styków.
- ✅ Etykieta. Przy składankach liczba na etykiecie nie mówi, ile jest różnych gier. Lista w menu mówi więcej.
- Wartość. Decydują stan, komplet z pudełkiem i instrukcją oraz rzadkość wydania. Ceny na rynku wtórnym zmieniają się zbyt szybko, by je tu podawać.
Jak zagrać w te gry dzisiaj
Najbardziej bezpośrednia droga to oryginalny kartridż na Pegasusie albo na innej konsoli, która przyjmuje kasety Famicoma. Kartridże przyjmują też współczesne klony NES-a, takie jak Retro-Bit RES Plus, ale to, czy obsłużą kasetę 60-pinową bez przejściówki, zależy od modelu.
Wiele tytułów Nintendo jest też dostępnych legalnie w nowych wydaniach. Nintendo udostępnia wybrane gry z NES-a przez usługę Nintendo Classics na Switchu, a w 2016 roku wydało miniaturową konsolę NES Classic Mini z 30 wbudowanymi grami i wyjściem HDMI.
Współczesne konsole z setkami gier w pamięci to osobna sprawa. Ten tekst opisuje, jak działają kartridże i sprzęt. To, czy konkretna kopia gry może być legalnie używana, zależy od prawa autorskiego, a nie od urządzenia.
Pełny obraz sprzętu Nintendo i jego klonów daje dział o konsolach z rodziny NES i SNES.
Najczęstsze pytania
Czy kartridże do Pegasusa pasują do NES-a?
Nie bezpośrednio. Kasety do Pegasusa mają 60-pinowe złącze Famicoma, a NES używa złącza 72-pinowego. Potrzebny jest adapter albo konsola z dwoma slotami.
Ile gier było naprawdę na kasecie „168 in 1”?
Według historii konsoli 34 różne gry. Pozostałe pozycje w menu to powtórzenia tych samych tytułów pod innymi numerami.
Dlaczego na Pegasusie nie było Zeldy?
Gry wymagające zapisu stanu na kartridżu, jak The Legend of Zelda, Metroid czy Final Fantasy, nie były kopiowane na kasety do Pegasusa z powodu ograniczeń technicznych.
Jak wyczyścić styki starego kartridża?
Delikatnie, suchym lub lekko zwilżonym alkoholem izopropylowym wacikiem, i poczekać, aż wyschnie. Nie wolno dmuchać w złącze ani używać papieru ściernego, bo to przyspiesza zużycie styków.
Czy można legalnie zagrać w gry z Pegasusa bez kartridża?
W część z nich tak. Wybrane gry Nintendo z NES-a są dostępne w usłudze Nintendo Classics na Switchu i były na konsoli NES Classic Mini. Gry z pirackich składanek nie mają takich oficjalnych wydań.