Nintendo 64: domowa konsola Nintendo z lat 90. i jak kupić ją dziś
Nintendo 64 to trzecia duża konsola stacjonarna Nintendo i ostatnia duża konsola domowa na kartridże przed Switchem. Wyjaśniamy, co jest w zestawie, jak ją podłączyć do współczesnego telewizora i na co patrzeć przy używanym egzemplarzu.
Nintendo 64 (N64) to domowa konsola, którą Nintendo wprowadziło w Japonii 23 czerwca 1996 roku, w Ameryce Północnej we wrześniu 1996, a w Europie 1 marca 1997 roku (opis konsoli w Wikipedii). Była następczynią SNES-a i konkurowała z pierwszym PlayStation oraz Segą Saturn. Rok 1996 jako datę premiery podaje też oficjalna historia Nintendo.
Frazy „nintendo retro” i „nintendo64” prowadzą zwykle właśnie tutaj: do konsoli, którą dziś kupuje się z drugiej ręki. Ten tekst opisuje sprzęt. Same gry, od Super Mario 64 po GoldenEye 007, omawia osobna strona o grach na Nintendo 64, a szerszy kontekst daje przegląd konsol Nintendo i ich historii.
Czym była Nintendo 64
Nazwa pochodzi od 64-bitowego procesora. Konsolę zaprojektowano we współpracy z firmą Silicon Graphics, a osobny koprocesor zajmował się grafiką i dźwiękiem, co pozwoliło na pełne 3D w domowych grach. Nintendo sprzedało łącznie 32,93 mln egzemplarzy — dużo w Ameryce Północnej, wyraźnie mniej w Japonii i Europie.
Najważniejsza decyzja projektowa dotyczyła nośnika. Nintendo zostało przy kartridżach ROM, argumentując krótkim czasem wczytywania i trudniejszym piractwem. Kosztem była mniejsza pojemność i droższa produkcja, przez co część wydawców wybrała PlayStation, a biblioteka N64 liczy 388 gier.
Co wyróżniało konsolę
- Pad jako pierwszy w standardzie miał gałkę analogową sterowaną kciukiem.
- Konsola ma cztery porty padów, więc gra w cztery osoby na jednym ekranie była od początku zaplanowana.
- Pamięć RAM (4 MB) można było rozszerzyć do 8 MB modułem Expansion Pak.
- Pad miał gniazdo na akcesoria: Controller Pak (karta pamięci), Rumble Pak (wibracje) i Transfer Pak (połączenie z grami na Game Boya).
Wersje, kolory i regiony
Nintendo 64 wyglądało tak samo na całym świecie, bez osobnego wzornictwa dla Europy, jak to było przy NES-ie i SNES-ie. Różnice między regionami wymusza kształt kartridża: każdy rynek miał kartridże z innymi wycięciami z tyłu, więc gra z innego regionu fizycznie nie wchodzi do slotu. To mechaniczna blokada regionalna, a nie układ elektroniczny.
| Cecha | Co trzeba wiedzieć |
|---|---|
| Oznaczenie modelu | numery z przedrostkiem NUS-, np. pad NUS-005 |
| Kolor standardowy | ciemnoszary, prawie czarny; wiele edycji kolorowych i specjalnych |
| Region | PAL w Europie, NTSC w Japonii i Ameryce; kartridże różnią się wycięciami |
| Wyjście obrazu | kompozyt (AV) i S-Video, te same kable co w SNES-ie i GameCube |
| Nośnik | kartridże, zwykle z zapisem stanu gry wewnątrz |
| Akcesoria wyłącznie japońskie | 64DD, napęd na dyski magnetyczne, poza Japonią nie wydany |
Dla kupującego w Polsce najprostszy jest zestaw PAL z kartridżami PAL. Import z USA albo Japonii oznacza inne wycięcia w kartridżach i telewizor, który musi przyjąć sygnał NTSC.
Jak podłączyć Nintendo 64 do nowego telewizora
Konsola nie ma HDMI. Obraz wychodzi analogowo, w rozdzielczości od 256 × 224 do 640 × 480, przy czym większość gier działa w 320 × 240. Na płaskim ekranie taki sygnał wymaga albo wejścia kompozytowego, albo przejściówki.
- 🔌 Sprawdź, czy telewizor ma wejście AV (żółty cinch lub złącze z przejściówką) albo SCART. Jeśli ma, wystarczy oryginalny kabel AV.
- 🔌 Jeśli telewizor ma tylko HDMI, potrzebny jest konwerter lub skaler obrazu, który przyjmie sygnał kompozytowy albo S-Video.
- Podłącz zasilacz do konsoli, a dopiero potem do gniazdka. Oryginalny zasilacz, który jest spuchnięty, gorący albo pachnie spalenizną, nie nadaje się do użytku.
- Włóż kartridż przed włączeniem konsoli i nigdy nie wyjmuj go przy włączonym zasilaniu.
- Ustaw w telewizorze proporcje 4:3, chyba że gra ma własny tryb panoramiczny — część tytułów oferuje 16:9.
Kable AV są wspólne dla N64, SNES-a i GameCube'a, więc jeden przewód obsłuży trzy konsole.
Co sprawdzić przed zakupem używanej konsoli
Egzemplarze z lat 90. różnią się głównie stanem, kompletnością i tym, co sprzedający dołożył do zestawu. Wartość na rynku wtórnym zależy od stanu obudowy, pudełka, kompletu akcesoriów i regionu.
| Co sprawdzić | Dlaczego | Jak |
|---|---|---|
| Region konsoli i kartridży | wycięcia w kartridżach muszą pasować do slotu | naklejka pod spodem, opis „PAL” |
| Gałka pada | intensywnie używana gałka traci precyzję i luzuje się | zdjęcie lub nagranie z grą, ruch gałki |
| Expansion Pak | część gier korzysta z niego do wyższej rozdzielczości | opis zestawu, zdjęcie modułu |
| Zasilacz i kabel AV | bez nich konsola nie uruchomi się na telewizorze | lista zawartości |
| Styki kartridży | brud na stykach to częsta przyczyna czarnego ekranu | zdjęcie spodu kartridża |
Najczęściej zużywa się pad, a nie sama konsola. O tym, jak rozpoznać wyrobioną gałkę, jak ją skalibrować i czym różnią się oryginalne pady od zamienników, pisze tekst o padzie do Nintendo 64.
Czy trzeba kupować oryginalny sprzęt
Nie zawsze. Nintendo wydawało gry z N64 ponownie: na Wii i Wii U w usłudze Virtual Console, a obecnie w katalogu Nintendo Classics w pakiecie Expansion Pack usługi Nintendo Switch Online. Do takiej gry wystarczy konsola Switch i pad — sposoby łączenia padów bezprzewodowych opisuje poradnik o podłączaniu pada do Nintendo Switch.
| Sposób | Zalety | Ograniczenia |
|---|---|---|
| Oryginalne N64 | oryginalne kartridże, cztery pady na jednej konsoli | analogowy obraz, zużycie padów, wymaga przejściówek |
| Nintendo Switch Online | licencjonowane gry, nowy telewizor bez kabli AV | tylko wybrane tytuły, wymaga subskrypcji |
Kolekcjoner wybierze oryginał, bo liczy się dla niego kartridż i konsola. Ktoś, kto chce po prostu zagrać w kilka znanych tytułów, szybciej dojdzie do celu przez oficjalną reedycję — o ile dana gra jest w katalogu.
Najczęstsze pytania
W którym roku wyszło Nintendo 64?
W Japonii 23 czerwca 1996 roku, w Ameryce Północnej we wrześniu 1996, a w Europie 1 marca 1997 roku. We Francji premiera odbyła się dopiero we wrześniu 1997. Następczynią konsoli został GameCube z 2001 roku.
Czy Nintendo 64 ma wyjście HDMI?
Nie. Oryginalna konsola wysyła obraz przez kompozyt (AV) albo S-Video. Do telewizora z samym HDMI potrzebny jest konwerter lub skaler obrazu, który przyjmie jeden z tych sygnałów.
Czy gry z USA działają na europejskim Nintendo 64?
Nie bez przeróbek, bo kartridże z różnych regionów mają inne wycięcia z tyłu i nie wchodzą do slotu. Poza tym gra NTSC wymaga telewizora, który obsługuje taki sygnał. Najprościej trzymać się jednego regionu.
Do czego służy Expansion Pak?
Rozszerza pamięć RAM konsoli z 4 do 8 MB. Część gier korzysta z niego, by działać w wyższej rozdzielczości albo udostępnić dodatkowe funkcje. Przy zakupie warto sprawdzić, czy moduł jest w zestawie, jeśli sprzedający go wymienia.
Ile gier wyszło na Nintendo 64?
Według opisu konsoli w Wikipedii biblioteka liczy 388 gier. To mniej niż na PlayStation, bo kartridże były droższe w produkcji i mieściły mniej danych niż płyty, więc część wydawców zrezygnowała z tej platformy.