Commodore 64 i jego wersje: od „chlebaka” do C64G
C64 produkowano przez ponad dziesięć lat w kilku obudowach i na kilku płytach głównych. Wyjaśniamy, jak rozpoznać wersję, co podłączyć i na co uważać przy zakupie używanego egzemplarza.
Commodore 64 to ośmiobitowy komputer domowy firmy Commodore, następca VIC-20, wprowadzony w 1982 roku i sprzedawany do 1993 roku (C64-Wiki). Nazwę wziął od 64 KB pamięci RAM. W Polsce oficjalnie sprzedawał go od czerwca 1988 roku Pewex, a szczyt popularności przypadł na około 1992 rok (Wikipedia).
Na tle innych komputerów z tego działu — Atari, Commodore i komputerów lat 80. — C64 wyróżnia się tym, że przez cały okres produkcji zmieniał obudowę, ale nie zmieniał się jako platforma. Gry i programy działają na wszystkich wersjach.
Trzy obudowy C64
| Wersja | Rok według C64-Wiki | Wygląd | Uwagi |
|---|---|---|---|
| C64 („chlebak”) | 1982 | wysoka, brązowa obudowa | pierwsze płyty główne |
| C64C | 1986 | płaska, jasnoszara, jak Commodore 128 | nowsze płyty |
| C64G | 1988 | jasna obudowa w kształcie „chlebaka” | tańsza wersja z nowszą płytą |
C64G według polskiej Wikipedii łączy obudowę klasycznego C64 z klawiaturą C64C, a w środku ma nowszy procesor 8500 i układ dźwięku SID 8580 zamiast 6581. Dla muzyki z gier ma to znaczenie, bo oba SID-y brzmią nieco inaczej, zwłaszcza w filtrach. Wersji nie rozpoznaje się po samym kolorze — pewniejsza jest tabliczka znamionowa i numer płyty.
Jak podłączyć Commodore'a do telewizora
C64 ma z boku dwa porty dżojstika i gniazdo zasilania, a z tyłu port rozszerzeń na kartridże, wyjście antenowe (RF), wyjście audio-wideo do monitora, magistralę szeregową dla stacji dysków 1541 i złącze magnetofonu Datasette 1530.
- 🔌 Do nowego telewizora lepiej użyć wyjścia audio-wideo i kabla do wejścia kompozytowego niż wyjścia antenowego.
- 🔌 Jeśli telewizor nie ma wejścia kompozytowego, potrzebny jest skaler obrazu.
- ✅ Wybierz na telewizorze proporcje 4:3.
Ta strona nie jest instrukcją naprawy. Oryginalny zasilacz C64 podaje dwa napięcia (9 V AC i 5 V DC według C64-Wiki), a stary zasilacz, który jest spuchnięty, gorący albo pachnie spalenizną, nie może być używany.
Co sprawdzić w używanym C64
- ✅ Czy działają wszystkie klawisze i oba porty dżojstika.
- ✅ Czy w zestawie jest zasilacz i od jakiej wersji komputera pochodzi.
- ✅ Czy obraz jest stabilny na wyjściu audio-wideo, nie tylko antenowym.
- ⚠️ Pożółkła obudowa to starzenie się tworzywa, nie usterka, ale obniża wartość w oczach kolekcjonerów.
Na wartość używanego egzemplarza wpływają stan, kompletność, oryginalne pudełko i wersja. Cen nie podajemy, bo rynek zmienia się z tygodnia na tydzień.
Commodore próbował też komputerów niezgodnych z C64 — ich historię opisuje tekst o Commodore Plus/4. Następcą w domach graczy została Amiga 500 i jej gry, a dla porównania, jak wyglądał komputer domowy szesnaście lat później, warto zajrzeć do tekstu o iMacu G3.
Najczęstsze pytania
Czym różni się C64G od zwykłego Commodore 64?
C64G to wersja z 1988 roku w jasnej obudowie przypominającej pierwszy model, ale z nowszą płytą główną. Według polskiej Wikipedii ma procesor 8500 i układ SID 8580. Programy i gry działają tak samo jak na starszych wersjach.
Czy gry z kaset działają na każdej wersji C64?
Tak, wszystkie wersje są zgodne ze sobą programowo. Potrzebny jest magnetofon Commodore 1530 (Datasette) albo zgodny, bo zwykły magnetofon kasetowy nie podłączy się do złącza C64.
Jak podłączyć C64 do nowego telewizora?
Najprościej kablem z wyjścia audio-wideo do wejścia kompozytowego. Telewizor bez takiego wejścia wymaga skalera obrazu. Wyjście antenowe działa, ale obraz jest zwykle gorszy.
Czy stary zasilacz do C64 jest bezpieczny?
Nie zawsze. Ta strona nie opisuje napraw, ale zasilacz spuchnięty, gorący albo pachnący spalenizną nie może być używany. Warto sprawdzić, czy zasilacz pochodzi od tej samej wersji komputera.
Ile jest wart Commodore 64?
Nie podajemy cen, bo rynek używanego sprzętu zmienia się co tydzień. O wartości decydują stan techniczny, komplet z zasilaczem, pudełko, wersja i to, czy egzemplarz był naprawiany.