Commodore Plus/4: biurowy komputer Commodore'a niezgodny z C64
Plus/4 wygląda jak młodszy brat Commodore 64, ale to osobna platforma z własnymi grami, magnetofonem i dżojstikami. Wyjaśniamy, czym się różni i na co uważać przy zakupie.
Commodore Plus/4 to komputer domowy firmy Commodore sprzedawany w latach 1984–1986, należący do serii 264 razem z modelami C16 i C116, które są z nim zgodne programowo (C64-Wiki). Nie jest to wersja Commodore 64 — mimo podobnej nazwy firmy i podobnego wyglądu gry z C64 na nim nie działają.
Nazwa Plus/4 odnosi się do czterech aplikacji zapisanych w pamięci ROM: edytora tekstu, arkusza kalkulacyjnego, bazy danych i programu graficznego (Wikipedia). Komputer miał być narzędziem do pracy, a nie do gier.
Czym Plus4 różni się od C64
| Cecha | Commodore Plus/4 | Commodore 64 |
|---|---|---|
| BASIC | wersja 3.5, z poleceniami grafiki i dźwięku | wersja 2.0 |
| Programy w ROM | cztery aplikacje biurowe | brak |
| Układ grafiki i dźwięku | jeden układ TED | osobne VIC-II i SID |
| Magnetofon | Datasette 1531 | Datasette 1530 |
| Porty dżojstika | okrągłe mini-DIN | 9-pinowe |
| Gry z C64 | nie działają | działają |
Według C64-Wiki TED daje paletę 121 kolorów, ale tylko dwa kanały dźwięku. Polska Wikipedia dodaje, że układ nie obsługuje duszków (sprite'ów), na których opierała się większość gier z C64. To główny powód, dla którego rynek nie przyjął tej serii.
Commodore wyciągnął z tego wniosek. Kolejny model, Commodore 128, dostał według polskiej Wikipedii dwa procesory właśnie po to, żeby zachować pełną zgodność z C64. Plus/4 został więc ślepą uliczką w historii firmy: z własną, niewielką biblioteką gier i programów, dziś głównie przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów serii 264.
Co podłączyć i co sprawdzić
Plus/4 ma własne złącza, więc akcesoria od C64 wymagają adapterów. C64-Wiki podaje, że dla magnetofonu i dżojstików takie proste adaptery istniały, a zasilacz jest w zasadzie zgodny z C64, tylko ma inny, kwadratowy wtyk.
- 🔌 Stacja dysków 1541 podłącza się do magistrali szeregowej, jak w C64.
- ⚠️ Dżojstik z Atari lub C64 nie wejdzie bez adaptera.
- ✅ Sprawdź, czy w zestawie jest zasilacz z kwadratowym wtykiem i czy wbudowane programy uruchamiają się klawiszem F1.
- ⚠️ Ta strona nie jest instrukcją naprawy: stary zasilacz spuchnięty, gorący albo pachnący spalenizną nie może być używany.
Na wartość używanego egzemplarza wpływają stan, pudełko, instrukcje i kompletność zestawu. Cen nie podajemy.
Plus/4 to ciekawostka dla kolekcjonera, który ma już C64 albo komputery z działu Atari, Commodore i komputerów lat 80.. Kto szuka gier, lepiej trafi na C64, ZX Spectrum albo Amigę 500.
Najczęstsze pytania
Czy na Commodore Plus/4 działają gry z C64?
Nie. Plus/4 ma inny układ grafiki i dźwięku oraz inny BASIC, więc programy z C64 nie są z nim zgodne. Działa oprogramowanie pisane dla serii 264, czyli także dla C16 i C116.
Co oznacza nazwa Plus/4?
Cztery programy wbudowane w pamięć ROM: edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, bazę danych i program graficzny. Uruchamia się je z poziomu komputera, bez kasety ani dyskietki.
Czy do Plus4 pasuje zasilacz od C64?
Według C64-Wiki elektrycznie jest w zasadzie zgodny, ale ma inny, kwadratowy wtyk. Bez odpowiedniej wtyczki nie podłączy się go bezpośrednio, a przeróbek zasilaczy ta strona nie opisuje.
Jaki magnetofon współpracuje z Plus/4?
Commodore Datasette 1531, z okrągłym złączem mini-DIN. Magnetofon 1530 od C64 wymaga adaptera.
Czy Commodore Plus/4 jest rzadki?
C64-Wiki szacuje produkcję na około 827 tysięcy egzemplarzy, czyli znacznie mniej niż C64. O tym, ile wart jest konkretny egzemplarz, decydują stan i kompletność, a nie sama rzadkość.